Welkom
Natuur
Natuur
Natuur
De natuur neemt op Vlieland een heel belangrijke plaats in. Veel mensen weten echter niet zoveel over de beesten die hier vaak van heel dichtbij waarneembaar zijn. Onder dit kopje probeer ik een beetje te vertellen over wat hier zoal groeit en bloeit, eet, leeft en soms in de weg zit. Vanuit mijn hobby heb ik veel te maken met vogels en zo nu en dan zitten er wat fotootjes tussen. Het is niet de bedoeling hier een uitgebreid wetenschappelijk verhaal te plaatsen maar om hier en daar te verduidelijken waarover ik in mijn blogs vertel of wat u als bezoeker van dit eiland regelmatig kunt zien.
Een oude buurman van me kende slechts drie soorten vogels, kleine mussen, grote mussen en hele grote mussen. Op een dag belde hij me op en vertelde dat er wel 10 ooievaars in zijn tuin zaten. Na zelf even te hebben gekeken bleek het om gewone eksters te gaan. Misschien dat zulke misverstanden dankzij dit item in het vervolg tot het verleden behoren en u misschien nog iets meer van de natuur kunt genieten.
Pijlstaart (Anas acuta)
Zondag 12 Februari 2012 22:25 | Geschreven door Folkert Janssens
De pijlstaart(eend) is een vreemde eend in de bijt. In Nederland zijn enige tientallen broedparen bekend maar het is een soort die zich hoofdzakelijk tijdens de vogeltrek laat zien. Grote aantallen van deze eend trekken via Nederland naar zuidelijker streken en hoewel er ook in grote aantallen blijven overwinteren in de Waddenzee is deze eend toch min of meer beschermd. Vroeger werden ze bejaagd maar de laatste jaren zijn ze mede door de status als zeldzame broedvogel van de jachtlijst gehaald. Het broedgebied bevindt zich in Scandinavie en IJsland alsmede delen van Rusland en ook in Noord-Amerika komt de vogel voor. Het meest herkenbare aan deze eend is wel de staart die ook verantwoordelijk is voor de naamgeving. Er is een groot verschil in kleed tussen de mannetjes en de vrouwtjes, de laatste lijken voor een leek veel op het wijfje van de gewone wilde eend. De eieren zijn veelal gelig-wit in tegenstelling tot de wilde eend die groenige eieren legt. Het voedsel bestaat uit schelpdiertjes, bodemdiertjes en wortels of zaden van waterplanten. De pijlstaart valt dus ook onder de grondeleenden. (Grondeleenden duiken hun voedsel op van de bodem). ![]() |
Houtsnip (Scolopax rusticola)
Woensdag 08 Februari 2012 21:01 | Geschreven door Folkert Janssens
Het zal menig wandelaar wel eens zijn gebeurd dat hij opschrok van een vlak voor zijn voeten opvliegende bruine vogel met een lange snavel. Meestal gaat het hier om een houtsnip die op het allerlaatste moment niet meer vertrouwde op zijn camouflage-kleuren. De houtsnip is namelijk zo goed aangepast aan zijn habitat dat hij meestal pas wordt opgemerkt als je er bovenop stapt. De houtsnip heeft veel familieleden die er sterk op lijken zoals het Bokje, de Watersnip en de Poelsnip (de laatste is in Nederland het minst algemeen). De Houtsnip is wel de grootste snip die hier voorkomt en hoewel je ze wel eens ziet, horen doe je ze bijna nooit. Het dieet van de Houtsnip bestaat uit ongewervelden en bodemdiertjes. Hoewel je de Houtsnip niet op het strand zult aantreffen (het is een typische bewoner van bosgebieden met het liefst een dichte ondergroei) valt de vogel wel degelijk onder de familie waartoe ook de strandlopers behoren. Van Houtsnippen is ook bekend dat ze uitstekend kunnen zien, zelfs 's nachts. Vroeger werd de Houtsnip veel bejaagd maar sinds de invoering van de nieuwe vogelrichtlijnen is de vogel van het tableau verdwenen. Desalniettemin staat de vogel als zeer smakelijk bekend. ![]() Blauwe zeedistel (Eryngium maritimum)
Maandag 03 Oktober 2011 08:03 | Geschreven door Folkert Janssens
De Blauwe zeedistel is een algemeen aan de kust voorkomende Europese distelsoort. In Nederland veel te zien op de Waddeneilanden en langs de noord,- en zuid Hollandse kust. De distel is wel zeldzaam in Zeeland en zeer zeldzaam aan het IJsselmeer. De jonge scheuten van de blauwe zeedistel zijn eetbaar en de aan de wortel worden medicinale eigenschappen toegekend. De wortel werd in het verleden wel eens gebruikt als afrodisiacum. De blauwe zeedistel is een beschermde plant. Op Vlieland kun je deze plant zelfs aantreffen naast de Postweg ter hoogte van het Westerse veld maar de grootste aantallen bevinden zich langs de duinrand vanaf het voormalige CSK tot de uitloper van de vierde Kroonspolder. Dankzij de waslaag op de bladeren kan de distel barre klimatologische omstandigheden het hoofd bieden. Kenmerkend voor de plant is de blauwgrijze kleur, de bloemen zelf zijn lichtblauw. ![]() Goudkammetje (Pectinaria koreni)
Woensdag 28 September 2011 12:15 | Geschreven door Folkert Janssens
Het goudkammetje is een borstelworm en komt veelvuldig voor in zandige kustzones. De worm vindt bescherming in een door hem zelf gemaakt kokertje van aan elkaar geklitte zandkorrels. De kokertjes kun je vaak aantreffen op het strand, meestal zijn ze leeg. De worm zelf dankt zijn naam aan de goudkleur van de borstels aan zijn kop. Die borstels worden gebruikt bij het ingraven in de bodem. De worm kan tot een decimeter diep zitten en het voedsel bestaat uit algen en kleine diertjes. De lengte van de koker kan tot 5 centimeter zijn. Kenmerkend aan het kokertje is dat het kopeind een grotere diameter heeft dan het achtereind. Toch gaat hij als eerste met de kop het zand in en lijkt dat een beetje tegen de logica ten aanzien van stroomlijnen in te gaan. De worm staat ook nog onder de naam Kamkielworm bekend. ![]() Grote Beervlinder (Arctia caja)
Vrijdag 29 Juli 2011 10:06 | Geschreven door Folkert Janssens
De fraai gekleurde Grote beervlinder of kortweg Grote beer is een dagactieve nachtvlinder. De vlinder heeft geen specifieke voorkeur voor habitat en je kunt hem dan ook overal tegenkomen. De vlinder valt tevens onder de trekvlinders. Soms kun je op de vloedlijn veel van deze verdronken vlinders vinden die de oversteek naar of van Scandinavie niet hebben gehaald. De rups is zwart van kleur en sterk behaard. Niet veel vogels eten deze rups maar de grootste vijand van deze soort is de koekoek die een manier heeft gevonden om de haren weer kwijt te raken. Als de vogel veel beerrupsen heeft gegeten kan hij zijn maagslijmvlies loslaten en deze spuugt hij met de haren uit. De vlinder vliegt in de periode juni - augustus. ![]() Vliervlinder (Ourapteryx sambucaria)
Donderdag 14 Juli 2011 07:16 | Geschreven door Folkert Janssens
Eén van de grotere spanners in Nederland is de Vliervlinder. Zoals de naam al aangeeft komt deze vlinder veel voor op of rond vlieren maar in elk vochtig loofbos kun je ze tegenkomen. Een algemene verschijning die meerdere manieren kent om zichzelf middels zijn uiterlijk buiten de snavels van vogels te houden. Allereerst heeft hij op zijn achtervleugel twee "ogen" zitten zodat het lijkt of de kop aan de achterkant zit. Eenmaal in rusthouding lijkt de vlinder sterk op een dood blad en zal hij vaak over het hoofd worden gezien. Ook deze vlinder is een nachtvlinder. In tuinen zit de rups vaak op klimop. De vlinder is te zien in de maanden juni tot augustus. ![]() Bonte bessenvlinder (Abraxas grossulariata)
Zondag 10 Juli 2011 20:00 | Geschreven door Folkert Janssens
De bonte bessenvlinder is een opvallende verschijning die toch niet zo heel erg vaak wordt waargenomen ondanks zijn algemeenheid. Het is namelijk een nacht-actieve soort die zich overdag schuilhoudt aan de onderkant van bladeren. Deze vlinder behoort tot de spanners en kan behoorlijk schade aanrichten aan bessenstruiken. Met name kruisbessen kunnen rigoreus worden kaalgevroten. Het is een eenjarige vlinder. De beste kans om deze vlinder te spotten heb je bij volkstuintjes maar ook in bes-rijke bosranden kun je ze aantreffen. Op Vlieland veelvuldig in de dorpskom te spotten. Dankzij zijn opvallende kleuren (zowel van de vlinder als de rups) wordt de vlinder zelden door vogels als prooi gezien. ![]() Ronde zonnedauw (Drosera rotundifolia)
Vrijdag 13 mei 2011 19:38 | Geschreven door Folkert Janssens
Er komen in Nederland 3 soorten zonnedauw voor waaronder de Ronde zonnedauw. De ronde zonnedauw groeit ook op Vlieland en de grootste kans om dit vleesetende plantje te zien heb je achter kampeerterrein Stortemelk. (direct naast het schelpenpad schuin richting de jachthaven). Alle soorten zonnedauw komen voor op stikstof-arme heide-, of veengronden. Als gevolg van het ontbreken van essentiële voedingsstoffen in de bodem is de plant afhankelijk van datgene wat ze kan vangen. Middels kleine druppeltjes kleverige substantie aan de blaadjes lokt en verkleeft ze insecten die vervolgens worden ingsloten in het zich oprollende blad en langzaam worden verteerd. Zonnedauw staat op de rode lijst vanwege zijn hoge zeldzaamheid en hoewel er geneeskrachtige eigenschappen aan de plant worden toegekend is vanwege deze zeldzaamheid toepasbaarheid bijna onmogelijk. Het plantje wordt slechts enkele centimeters hoog en valt niet erg op. De andere soorten die in Nederland voorkomen zijn de lange zonnedauw en de kleine zonnedauw. De zeldzaamheid van de planten heeft voornamelijk te maken met het verdwijnen van de habitat, zure regen en bemesting alsmede uitdroging van natte gebieden zijn daarvan de oorzaken. ![]() Zeepissebed (Ligia oceanica)
Zondag 08 mei 2011 11:40 | Geschreven door Folkert Janssens
Naast de Gewone zeepissebed komt ook de Zeepissebed op Vlieland voor. Het is een beetje lastig om dit dier in een categorie in te delen want het is een dier dat op land leeft al doet zijn naam anders vermoeden. Op Vlieland tref je ze dan ook meestal aan op en rond strekdammen. Het zijn stevige jongens die maar liefst 3 centimeter lang kunnen worden tegen bijna anderhalve centimeter breed. Net zoals andere pissebedden leven ze van organisch materiaal dat van de bodem of stenen wordt geschraapt en ook kleine kreeftachtigen worden niet versmaad. Een algemene soort en meer verwant aan de pissebedden in de kelder dan aan de gewone zeepissebed. De pissebedden zijn overigens ook geëvolueerd uit dezelfde groep waar de kreeftachtigen onder vallen. Het dier kent een 1-jarige levenscyclus. ![]() Pauwoogpijlstaart (Smerinthus ocellata)
Zaterdag 07 mei 2011 10:34 | Geschreven door Folkert Janssens
De pauwoogpijlstaart is een grote vlinder, spanwijdte tot wel 4,5 centimeter. Er komen in op Vlieland veel pijlstaartvlinder-soorten voor maar deze heeft opvallende oogvlekken op de achtervleugels. Deze ogen dienen ter afschrikking van insectenetende vogels en indien de vlinder zich belaagd voelt toont hij deze. Klaarblijkelijk werkt dat erg goed want deze pijlstaart is een behoorlijk algemene soort in Nederland en ook de Wadden kun je hem regelmatig voorbij zien komen. De waardplanten (planten die de vlinder nodig heeft om zich te handhaven) zijn wilg, populier en appel. De pauwoogpijlstaart vliegt meestal in 1 generatie (1 x van ei tot vlinder) maar het kan onder bijzonder goede omstandigheden gebeuren dat toch een tweede generatie pauwoogpijlstaarten tot volle wasdom komt. ![]() Kleine Zeeeik (Fucus spiralis)
Zondag 03 April 2011 11:31 | Geschreven door Folkert Janssens
Zeewieren zijn over het algemeen voor de leek lastig te determineren en omdat er nogal wat soorten voorkomen langs de Nederlandse kust is een vergissing ook zomaar gemaakt. Grofweg zijn de wieren in verschillende categoriën in te delen zoals bruinwieren, roodwieren en groenwieren. De kleine zeeeik is een zogenaamde bruinwier. Dit wier komt veelvuldig voor en bevindt zich in de intergetijdezones van bijna alle kustgebieden van de noordelijke Atlantische oceaan en de Noordzee. Een veel op de kleine zeeeik gelijkende soort wier is de gezaagde zeeeik. Op Vlieland is de kleine zeeeik heel goed te zien onder de autobrug van de veerboot. De toppen van de bladeren kunnen opgezwollen zijn en daar bevinden zich dan de voortplantingsorganen. De soort wordt enkele decimeters hoog. ![]() Met dank aan: Elsje de Ruijter voor de determinatie |
















