Welkom
Natuur
Natuur
Natuur
De natuur neemt op Vlieland een heel belangrijke plaats in. Veel mensen weten echter niet zoveel over de beesten die hier vaak van heel dichtbij waarneembaar zijn. Onder dit kopje probeer ik een beetje te vertellen over wat hier zoal groeit en bloeit, eet, leeft en soms in de weg zit. Vanuit mijn hobby heb ik veel te maken met vogels en zo nu en dan zitten er wat fotootjes tussen. Het is niet de bedoeling hier een uitgebreid wetenschappelijk verhaal te plaatsen maar om hier en daar te verduidelijken waarover ik in mijn blogs vertel of wat u als bezoeker van dit eiland regelmatig kunt zien.
Een oude buurman van me kende slechts drie soorten vogels, kleine mussen, grote mussen en hele grote mussen. Op een dag belde hij me op en vertelde dat er wel 10 ooievaars in zijn tuin zaten. Na zelf even te hebben gekeken bleek het om gewone eksters te gaan. Misschien dat zulke misverstanden dankzij dit item in het vervolg tot het verleden behoren en u misschien nog iets meer van de natuur kunt genieten.
Hondsdraf (Glechoma hederacea)
Vrijdag 10 mei 2013 18:15 | Geschreven door Folkert Janssens
De naam Hondsdraf heeft niets te maken met honden of draven maar is een verbastering van het Midden-Nederlandse "onderhave" wat een benaming is voor onkruid. Voor onkruid heeft dit plantje toch nog verrassend veel goede eigenschappen en werd het in het verre verleden zelfs voor de bierbrouwerij gebruikt. Eigenlijk is hondsdraf de voorganger van de Hop die tegenwoordig gebruikt wordt voor de mooie schuimkraag van het pilsje. Aan hondsdraf worden veel geneeskundige krachten toegekend en in elk geval is jeuk-bestrijding een goede toepassing (Ja, zelfs tegen kwallensteken). Er zijn dan ook wetenschappers die de naam hondsdraf zien als een verbastering van het Gotische Gunderaba (wonddrank). Hoe dan ook, de hondsdraf komt op Vlieland veel voor, met name in de Kroons polders kun je hele velden tegenkomen. Een voor veel solitaire bijensoorten belangrijke waardplant. Opvallend is dat naarmate de plant op een zonniger plaats groeit de bladeren kleiner worden. Het hoogtepunt van de bloei is in April - Mei. ![]() |
Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus)
Maandag 07 Januari 2013 13:01 | Geschreven door Folkert Janssens
De gewone dwergvleermuis is één van de meest algemene soorten vleermuizen in Europa. Ze komen vaak voor rond bebouwing en zeker in stedelijk gebied is het aandeel van deze soort in het totale vleermuis-areaal 90%. Het dieet van deze vleermuizen bestaat uit vliegende insecten. Vleermuizen in Nederland kennen een winterslaap maar de dwergvleermuizen beginnen hier pas in november of december mee terwijl andere soorten al in oktober beginnen met de winterslaap. De jongen worden anderhalve maand na de winterslaap geboren maar zijn wel verwekt in het najaar. Het inbrengen van het sperma valt dus niet samen met de bevruchting. ![]() De gewone dwergvleermuis heeft ook nog een iets grotere verwant, dat is de Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii). Ook deze soort komt veelvuldig voor in Nederland en is zelfs wel aan te treffen in een kolonie van gewone dwergvleermuizen, het betreft dan vrijwel altijd overwinteraars. In heel Nederland is maar 1 broedkolonie bekend van de laatste soort terwijl de gewone dwergvleermuis in elke habitat voorkomt. Beide soorten lijken erg veel op elkaar maar de ruige dwergvleermuis is net iets groter dan de gewone dwergvleermuis. Er zijn meer hele kleine verschillen maar om dat als leek te kunnen opmerken moet je ze zien vliegen. ![]() Gewone zwemkrab (Liocarcinus holsatus)
Zaterdag 08 September 2012 06:57 | Geschreven door Folkert Janssens
Er komen meerdere soorten zwemkrabben voor in de Nederlandse kustwateren maar de Gewone zwemkrab is de meest algemene soort. De soort komt langs de hele Noordzee-kust voor van Noorwegen tot Portugal. Net zoals de andere zwemkrabben hebben ze het laatste achterpoot-segmenten aangepast tot een soort van peddel en hiermee kunnen ze zich redelijk snel zwemmend verplaatsen. Soms vind je deze soort ingegraven in het vloedmerk waar ze het in het natte zand goed kunnen overleven. Het dieet bestaat uit alles wat de scharen en kaken maar aankunnen. Borstelwormen, sommige schelpdiersoorten maar ook aas worden niet versmaad. Deze krab kan in kleur wel enigszins variëren. Het grote verschil met de iets minder algemene Breedpootkrab is van deze soort te onderscheiden door een witte vlek op het rugschild. ![]() Bont schaapje (Acronicta aceris)
Maandag 27 Augustus 2012 17:35 | Geschreven door Folkert Janssens
Deze keer eens niet de vlinder maar de rups op de foto. Het bont schaapje is een zogeheten Uiltje. Uilen zijn nachtvlinders. De vlinder kent als waardplanten, dat zijn planten waar de rups op kan worden aangetroffen, onder andere eik, berk en kastanje. Het bijzondere aan de verder niet zo opvallende vlinder dat de rups juist heel fel oranje met witte vlekken is gekleurd. In tegenstelling tot de meeste vlindersoorten is er elk jaar maar 1 generatie en ze overwintert als pop. De overwintering vindt plaats in dood hout waarin ze een gang maakt die wordt afgesloten met zijde. Overwintering is eigenlijk niet helemaal de juiste benaming want ze kan dit wel een paar jaar volhouden. het bont schaapje is een algemene nachtvlinder die in het hele land voorkomt. ![]() Determinatie: Tjeerd Olthuis - Vlieland Muurpeper (Sedum acre)
Maandag 02 Juli 2012 12:15 | Geschreven door Folkert Janssens
Muurpeper is een algemene plant in Nederland. De naam bevat het woord peper en dat komt door de pittige/scherpe smaak van de bladen. Het is een vetplant die geen hoge eisen stelt aan de leef-omgeving. Veelal op zandgrond, vaak ook tussen stenen, tegels of langs stoepranden en scheuren in asfalt (bijvoorbeeld op de vluchtstrook). Vaak komt deze plant voor op kalkhoudende grond. De plant vormt vaak aaneengesloten tapijten en is goed bestand tegen drogere perioden. Op Vlieland kun je deze plant zien bloeien van mei - augustus en met name bij de Terminal van Rederij Doeksen staan een aantal pollen van dit kruid tegen de muur (West-zijde). ![]() Pijlstaart (Anas acuta)
Zondag 12 Februari 2012 22:25 | Geschreven door Folkert Janssens
De pijlstaart(eend) is een vreemde eend in de bijt. In Nederland zijn enige tientallen broedparen bekend maar het is een soort die zich hoofdzakelijk tijdens de vogeltrek laat zien. Grote aantallen van deze eend trekken via Nederland naar zuidelijker streken en hoewel er ook in grote aantallen blijven overwinteren in de Waddenzee is deze eend toch min of meer beschermd. Vroeger werden ze bejaagd maar de laatste jaren zijn ze mede door de status als zeldzame broedvogel van de jachtlijst gehaald. Het broedgebied bevindt zich in Scandinavie en IJsland alsmede delen van Rusland en ook in Noord-Amerika komt de vogel voor. Het meest herkenbare aan deze eend is wel de staart die ook verantwoordelijk is voor de naamgeving. Er is een groot verschil in kleed tussen de mannetjes en de vrouwtjes, de laatste lijken voor een leek veel op het wijfje van de gewone wilde eend. De eieren zijn veelal gelig-wit in tegenstelling tot de wilde eend die groenige eieren legt. Het voedsel bestaat uit schelpdiertjes, bodemdiertjes en wortels of zaden van waterplanten. De pijlstaart valt dus ook onder de grondeleenden. (Grondeleenden duiken hun voedsel op van de bodem). ![]() Houtsnip (Scolopax rusticola)
Woensdag 08 Februari 2012 21:01 | Geschreven door Folkert Janssens
Het zal menig wandelaar wel eens zijn gebeurd dat hij opschrok van een vlak voor zijn voeten opvliegende bruine vogel met een lange snavel. Meestal gaat het hier om een houtsnip die op het allerlaatste moment niet meer vertrouwde op zijn camouflage-kleuren. De houtsnip is namelijk zo goed aangepast aan zijn habitat dat hij meestal pas wordt opgemerkt als je er bovenop stapt. De houtsnip heeft veel familieleden die er sterk op lijken zoals het Bokje, de Watersnip en de Poelsnip (de laatste is in Nederland het minst algemeen). De Houtsnip is wel de grootste snip die hier voorkomt en hoewel je ze wel eens ziet, horen doe je ze bijna nooit. Het dieet van de Houtsnip bestaat uit ongewervelden en bodemdiertjes. Hoewel je de Houtsnip niet op het strand zult aantreffen (het is een typische bewoner van bosgebieden met het liefst een dichte ondergroei) valt de vogel wel degelijk onder de familie waartoe ook de strandlopers behoren. Van Houtsnippen is ook bekend dat ze uitstekend kunnen zien, zelfs 's nachts. Vroeger werd de Houtsnip veel bejaagd maar sinds de invoering van de nieuwe vogelrichtlijnen is de vogel van het tableau verdwenen. Desalniettemin staat de vogel als zeer smakelijk bekend. ![]() Blauwe zeedistel (Eryngium maritimum)
Maandag 03 Oktober 2011 08:03 | Geschreven door Folkert Janssens
De Blauwe zeedistel is een algemeen aan de kust voorkomende Europese distelsoort. In Nederland veel te zien op de Waddeneilanden en langs de noord,- en zuid Hollandse kust. De distel is wel zeldzaam in Zeeland en zeer zeldzaam aan het IJsselmeer. De jonge scheuten van de blauwe zeedistel zijn eetbaar en de aan de wortel worden medicinale eigenschappen toegekend. De wortel werd in het verleden wel eens gebruikt als afrodisiacum. De blauwe zeedistel is een beschermde plant. Op Vlieland kun je deze plant zelfs aantreffen naast de Postweg ter hoogte van het Westerse veld maar de grootste aantallen bevinden zich langs de duinrand vanaf het voormalige CSK tot de uitloper van de vierde Kroonspolder. Dankzij de waslaag op de bladeren kan de distel barre klimatologische omstandigheden het hoofd bieden. Kenmerkend voor de plant is de blauwgrijze kleur, de bloemen zelf zijn lichtblauw. ![]() Goudkammetje (Pectinaria koreni)
Woensdag 28 September 2011 12:15 | Geschreven door Folkert Janssens
Het goudkammetje is een borstelworm en komt veelvuldig voor in zandige kustzones. De worm vindt bescherming in een door hem zelf gemaakt kokertje van aan elkaar geklitte zandkorrels. De kokertjes kun je vaak aantreffen op het strand, meestal zijn ze leeg. De worm zelf dankt zijn naam aan de goudkleur van de borstels aan zijn kop. Die borstels worden gebruikt bij het ingraven in de bodem. De worm kan tot een decimeter diep zitten en het voedsel bestaat uit algen en kleine diertjes. De lengte van de koker kan tot 5 centimeter zijn. Kenmerkend aan het kokertje is dat het kopeind een grotere diameter heeft dan het achtereind. Toch gaat hij als eerste met de kop het zand in en lijkt dat een beetje tegen de logica ten aanzien van stroomlijnen in te gaan. De worm staat ook nog onder de naam Kamkielworm bekend. ![]() Grote Beervlinder (Arctia caja)
Vrijdag 29 Juli 2011 10:06 | Geschreven door Folkert Janssens
De fraai gekleurde Grote beervlinder of kortweg Grote beer is een dagactieve nachtvlinder. De vlinder heeft geen specifieke voorkeur voor habitat en je kunt hem dan ook overal tegenkomen. De vlinder valt tevens onder de trekvlinders. Soms kun je op de vloedlijn veel van deze verdronken vlinders vinden die de oversteek naar of van Scandinavie niet hebben gehaald. De rups is zwart van kleur en sterk behaard. Niet veel vogels eten deze rups maar de grootste vijand van deze soort is de koekoek die een manier heeft gevonden om de haren weer kwijt te raken. Als de vogel veel beerrupsen heeft gegeten kan hij zijn maagslijmvlies loslaten en deze spuugt hij met de haren uit. De vlinder vliegt in de periode juni - augustus. ![]() Vliervlinder (Ourapteryx sambucaria)
Donderdag 14 Juli 2011 07:16 | Geschreven door Folkert Janssens
Eén van de grotere spanners in Nederland is de Vliervlinder. Zoals de naam al aangeeft komt deze vlinder veel voor op of rond vlieren maar in elk vochtig loofbos kun je ze tegenkomen. Een algemene verschijning die meerdere manieren kent om zichzelf middels zijn uiterlijk buiten de snavels van vogels te houden. Allereerst heeft hij op zijn achtervleugel twee "ogen" zitten zodat het lijkt of de kop aan de achterkant zit. Eenmaal in rusthouding lijkt de vlinder sterk op een dood blad en zal hij vaak over het hoofd worden gezien. Ook deze vlinder is een nachtvlinder. In tuinen zit de rups vaak op klimop. De vlinder is te zien in de maanden juni tot augustus. ![]() |

















