Elke zichzelf respecterende plaats in Nederland heeft wel een kunstroute. Helaas is het momenteel zo dat veel bronzen beelden risico's lopen vanwege de hoge prijs van het brons maar op Vlieland weegt dat probleem niet zo zwaar. Het valt immers niet mee om een serieus beeld ongezien mee te krijgen op de boot. Voor al wie dus eens rustig op zijn of haar gemak mooie bronzen beelden wil bewonderen is Vlieland dus de uitgelezen plek.

De route begint bij Hotel de Kluut waar zich beeld 1 uit de collectie zich bevindt.

Locatie: Hotel De Kluut - Berkenlaan 18 Maker: Frank Rosen Frank Rosen is geboren in Amersfoort (16 Maart 1946) en heeft zijn kunstopleiding gevolgd aan de Gerrit Rietveld-academie te Amsterdam. Frank kwam vroeger vaak op Vlieland en het verhaal gaat dat de vorige eigenaren van Hotel de Kluut, het heette toen nog anders, een afspraak zijn overeengekomen waarmee een aantal verblijven in het hotel in natura werden betaald door middel van een beeld. Het is niet zomaar een beeld, het is levensgroot gemodelleerd naar zijn eigen dochter (Natasha). Frank Rosen beheerst diverse disciplines. Naast het maken van beelden maakt hij ook schilderijen, aquarellen, tekeningen, litho`s en zeefdrukken.

Komende vanaf Hotel de Kluut gaat u de Berkenlaan uit, linksaf de Dennenlaan op die u vervolgens naar de Lutinelaan voert. U gaat hier links en volgt de weg tot de Terminal van Rederij Doeksen. Hier slaat u rechtsaf en ziet u na het passeren van de bus/taxi-halte beeld 2 links van u staan.

Locatie: Veerdam / Havenplein Maker: Christine Chiffrun Christine Chiffrun is geboren in Paramaribo (17 Juli 1942) Haar opleiding volgde ze aan de Academie Minerva te Groningen en bij de Jan van Eyck-academie in Maastricht. Tegenwoordig werkt ze vanuit haar atelier in Veendam en naast het vervaardigen van beelden doet ze ook aan fotografie. Het beeld is met steun van de Stichting beheer erfpacht Duinkersoord vervaardigd. Willem de Vlamingh, het onderwerp van het beeld, is een beroemde Vlielander kapitein die in het verleden een gedeelte van Australië in kaart heeft gebracht en daar een tinnen bord heeft begraven. Dit bord werd eind vorige eeuw teruggevonden en met dit bord is Willem, uitkijkend richting Australië vereeuwigd in brons.

U vervolgt uw weg de Dorpsstraat in en na ongeveer 100 meter ziet u links voor een statig herenhuis beeld 3.

Locatie: Dorpsstraat 47 Maker: Peter Petersen Peter Petersen (Maarssen-20e eeuw) is een kunstenaar die het straatbeeld van Vlieland nogal heeft beinvloed. Peter verblijft regelmatig op ons eiland en heeft in Galerie het Armhuys ook een dankbare plaats gevonden voor een verkoop/expositie van zijn werk. Peter vervaardigde deze geit in opdracht van de Gemeente Vlieland om de reconstructie van de Dorpsstraat te memoreren. De keuze voor de geit is niet toevallig, Vlielanders dragen deze (bij)naam met trots. Vroeger liepen op Vlieland de geiten gewoon los door en om het dorp. Met de toename in de welvaart verdween de geit langzaam uit het straatbeeld en middels dit beeld is de straat weer een beetje zoals het ooit was.

Vanaf de geit voert de route naar het eerste glop aan de linkerzijde. Het betreft hier de MA de Ruijter Glop. Aan het eind van dit glop beklimt u de trap op de Waddendijk en u gaat bovenop naar rechts. na 70 meter ziet u beeld 4. Ook dit is een beeld van Peter Petersen en min of meer kado gedaan aan de Vlielanders omdat hij er zo mooi stond tijdens de expositie van Peters beelden in de tuin van het Tromp's Huys.



Beeld 5 vindt u als u bij de zeearend de dijk weer afgaat en via de Corn. Tromp-glop linksaf de Dorpsstraat inloopt. Ter hoogte van het Gemeentehuis staat De Strandjutter.

Locatie: Dorpsstraat 127 Maker: Suze Boschma-Berkhout Suze is geboren in Indramaye (Nederlands Indië - Java) op 31 mei 1922. Het beeld De Strandjutter is vervaardigd naar aanleiding van de bouw van het nieuwe gemeentehuis in 1990 en beeld een Strandjutter uit. Strandjutten is een bezigheid die al vanouds voorkwam op de Waddeneilanden en langs de hele Nederlandse kust. Het verzamelen van aangespoelde waren en hout leverde voor de arme eilander bevolking vaak net iets extra's op. De strandvonderij deed natuurlijk haar uiterste best om hier belastingen over te heffen en dat was een gemeentelijke aangelegenheid. De burgemeester is hoofd-strandvonder en plaatsing voor het gemeentehuis heeft dan ook een verborgen symboliek in zich. Suze is overleden in 1997 en het bekendste beeld dat ze vervaardigde zal "Bartje" op de Brink in Assen zijn (naar een boek van Anne de Vries).

Als u direct voorbij het gemeentehuis rechtsaf slaat en het Kerkplein oversteekt ziet u links van u naast de kerk het Armhuys staan. Achter dit pand bevindt zich een riante historische tuin die deels fungeert als galerie van Peter Petersen. De tuin is vrij toegankelijk. In het Armhuys zelf kunt u nog meer beelden en beeldjes aantreffen alsmede overgaan tot de aanschaf van zo'n kunstwerk.


Na het genieten van een kopje koffie in de Armhuystuin gaat u door de voordeur rechtaf en om de kerk heen. De route voert verder langs het kerkhof en waar het schelpenpad overgaat in de verharde weg gaat u rechtdoor. De kruising Molenglop - Middenweg steekt u over en na 15 meter vindt u rechts het kleinste en meest recent onthulde beeldje van Vlieland en tevens het laatste van de route. Wederom een beeldje van Peter Petersen. De Zeemeermin, onthuld in 2011 door de oudste bewoonster van dit straatje.

U heeft nu een route van ongeveer een kilometer lengte gelopen. De route heeft u alle facetten uit heden en verleden, alle dorpsgezichten en centra van macht en religie van Vlieland voorbij laten komen. Het verhaal van Vlieland verteld door hedendaagse kunst, gekoesterd door eilanders en gasten en kunstliefhebbers overal ter wereld. Welk dorp van ons formaat kan zich bogen op een dergelijk fenomenaal aanbod? Mocht er in de toekomst nog een uitbreiding op de route plaatsvinden dan wordt dat hieronder aangevuld. Voor wie de route rustig wil lopen raad ik de maanden april, mei, oktober en november aan. Veel plezier met deze rondwandeling. Voor wie een deskundige gids mee wil nemen op de tocht: De Noordwester biedt excursies op maat.

Het gebeurt niet zo vreselijk vaak dat er een totaal nieuw spel wordt ontwikkeld en zeker de laatste jaren zijn de ontwikkelde spelen meestal digitale spelletjes. Voor computers en Ipad, Playstations en dergelijke is voortdurend van alles te krijgen maar naar een echt ouderwets bordspel met kaarten, knikkers en een boel gezelligheid moet je toch al aardig goed op zoek. Op kampeerterrein Stortemelk is in de loop van de afgelopen vijf jaar spontaan het Flielant's knikker'n ontstaan. Het is een spel dat met minimaal 2 maar maximaal 6 mensen kan worden gespeeld en hoewel het bord een beetje oogt als het traditionele "mens-erger-je-niet" kun je het nergens mee vergelijken. Gelukkig zijn er tegenwoordig op schrift gestelde spelregels zodat iedereen die het nog nooit heeft gespeeld vrij snel aan de slag kan.



De Heer Bizot uit Heerhugowaard heeft als fanatiek Flielant's knikkeraar de taak op zich genomen dit spel te helpen aan een opmars in de spelletjes-wereld en inmiddels is het bord al gesignaleerd in Tsjechië en China. Frappant is wel dat het bord slechts wordt waargenomen op campings en dat maakt het tot een ultieme vakantie-gadget.
Het echte Mekka van het Flielant's knikkeren blijft echter vooralsnog Vak Rood op het Stortemelk dat zelfs ieder jaar een officieel toernooi voor de vaste gasten van dat vak organiseert.

Voor de echte liefhebber is het spel in een aantal verschillende varianten te verkrijgen. Voor 2 tot 3 spelers: € 25,- / voor 4 spelers: € 25,- en voor 4 tot 6 spelers: € 35,-. (Alle borden worden geleverd inclusief knikkers, kaarten en spelregels)
Vanwege de te verwachten enorme vraag is een bestellink niet toegevoegd aan dit artikel, wie het in zijn bezit wil krijgen zal even bij Vak rood langs moeten gaan en op discrete wijze informatie moeten inwinnen bij de "locals".

Van Marion van der Laan kreeg ik de volgende reactie op bovenstaand artikel:
"Het spel komt van oorsprong uit Canada. Vrienden van mijn ouders hebben dit cadeau gegeven aan mijn ouders en mijn vader heeft voor een aantal mensen zo'n bord nagemaakt. Ook voor Johan die er vervolgens het Flielantsch knikker'n van gemaakt heeft".

Vlieland kent maar 1 dorp en dat maakt het mooi makkelijk om eens een rondje details te gaan kijken. Afgezien van alle memorabilia zoals een bronzen geit, Willem de Vlamingh en het Esperantomonument zijn er nog veel meer iets minder opvallende sporen uit het verleden te vinden. De meeste zitten gewoon ergens op de gevel bevestigd van een woonhuis. Nu is het zo dat gevelstenen vaak zijn geplaatst naar aanleiding van een bijzondere gebeurtenis en bijvoorbeeld het Tromp's huys heeft daarvan een paar prachtige voorbeelden aan de muur hangen. De Koninklijke bezoeken aan dat pand.


Niet alleen bezoekers aan locaties werden vereeuwigd middels een dergelijke plaquette, ook bewoners van een pand of hun logees die later beroemd werden konden na het overlijden een herdenkingssteen verwachten. Onze eigen beroemde dichter Jan Jacob Slauerhoff komt zelfs op meerdere manieren aan bod want naast de bronzen plaquette en zijn buste op de gevel van zijn logeerhuis ligt er zelfs een compleet Slauerhoffpad in en rond het dorp. Op geregelde afstanden kun je een blauwe glasplaat in de grond aantreffen waarop regels uit zijn gedichten leesbaar zijn. Het bijbehorende boekje is verkrijgbaar bij de VVV.


Bijzonder zijn de stenen die in gevels zijn gezet door mensen die iets te maken hadden met de doelstelling van een gebouw. Zo kun je in de voormalige Loodsensocieteit een steen vinden met de naam van een inspecteur van het Loodswezen, bij de Ambulancepost prijkt de naam van een oud-medewerkster en een burgemeester mocht de eerste steen leggen van Zwembad Flidunen.



Misschien wel het meest bijzonder zijn de gevelstenen die zijn geplaatst door iemand die kennelijk deel heeft uitgemaakt van de bewoningsgeschiedenis van het pand. Sommige namen zullen nog wel bekend zijn bij oudere eilanders en die kunnen er misschien ook nog wel iets over vertellen, andere namen zijn misschien wel helemaal in de vergetelheid geraakt maar nog jarenlang bepalend voor het straatbeeld.



De lastigste stenen zijn die waarin alleen maar initialen van de "stichters" of bouwers van de panden op staan vermeld. Bij het "Loodshuys" staan de initialen voor de huidige eigenaren en ondernemers die het pand bestieren. Van de tweede steen met alleen initialen en een datum weet ik verder niets maar er is ooit een boekje verschenen dat over de "Hooge zijde" gaat en daarin is vast meer te vinden over deze namen.


Tot slot nog een hele mooie steen ter herinnering aan de voltooiing van de restauratie van de Korenbloem. Peter Habekothé was een eilander ondernemer die er een genoegen in schiep om oude gebouwen te restaureren. Hij heeft onder andere de Stoep, De Lutinekaap (Ik denk ook De Lickebaert)  en de Korenbloem aangepakt. Het resultaat mag er zijn en heeft absoluut bijgedragen aan de mooie rustieke uitstraling van de Dorpsstraat.



Er is nog veel meer moois te zien in het dorp, zo is er een monument van de Club van Groningen, een prachtige steen in de gevel van het Oude raadhuys en diverse prachtige gevelversieringen als leeuwenkoppen, ornamenten en dergelijke.
Wandel eens rustig door het dorp, geniet van het kleine en steek en passant nog wat op over de plek die u zo liefdevol ontvangt, als gast, logee, eilandliefhebber, boreling.

De feestdagen staan weer voor de deur. Tijd om eens rond te kijken naar een leuk kadootje voor degenen die we liefhebben of gewoon willen bedanken voor al die keren dat ze er voor ons waren. Wat is er nu mooier dan een sieraad waarin Vlieland is verwerkt. In zilver of eventueel goud, met of zonder kettinkje maar vervaardigd naar een ontwerp van een Vlielandse edelsmid.


Sinds enkele jaren is Marleen van der Wielen woonachtig op Vlieland en heeft ze in diverse bedrijven gewerkt. In Schoonhoven is ze opgeleid tot edelsmid en dat is wat ze ook het liefst doet, werken met edele metalen. Marleen heeft diverse ontwerpen op haar naam staan naast de normale, standaard maritieme hangertjes die iedere zilversmid in haar assortiment heeft, heeft ze specifieke Vlieland-souvenirs ontwikkeld. De sieraden zijn vervaardigd van 1e gehalte zilver (dwz 925/1000). De prijzen varieren van (het zilveren eilandhangertje) € 22,50 tot (de vuurtorenhanger) € 27,50 excl. een bijpassende ketting. Kettinkjes ook uit voorraad leverbaar voor minder dan tien euro per stuk. De hangers zijn eventueel ook uitvoerbaar in goud. Een bijzonder souvenir is ook de zilveren hanger met een IJslands paard erop (€ 22,50). Voor al die liefhebbers die speciaal op Vlieland komen voor een rit met de paarden van Stal Edda natuurlijk een mooi hebbedingetje.

Het assortiment van Marleen omvat nog veel meer artikelen maar daarvoor kun je het best even op de volgende link klikken  www.zilverjutter.nl. Uiteraard kun je bij Marleen ook terecht voor eventuele reparaties.
De genoemde prijzen zijn gebaseerd op gegevens van 13 november 2010. Prijswijzigingen voorbehouden.

De Vliehors expres mag misschien wel de leukste attractie van het Waddengebied worden genoemd. Uiteraard kan ik niet helemaal objectief beoordelen in hoeverre dat waar is maar feit is wel dat de gasten bijzonder enthousiast terugkomen van een rondrit met deze tot toeristische bus omgebouwde legervoertuigen. Het concept is eigenlijk heel simpel maar is meer dan een rit met een bus over het strand. Het begint al met een inleidend praatje door de chauffeur / chauffeuse. De rit voert langs het Noordzeestrand tot aan het uiterste westpuntje van de Vliehors. Onderweg kun je genieten van uitzichten met een ongekende wijdsheid en het natuurschoon is fabelachtig.



De Vliehors is een grote zandvlakte die nog wordt gebruikt door de luchtmacht als oefenterrein. Mede dankzij de aanwezigheid van deze luchtmacht heeft het gebied kunnen uitgroeien tot één van de belangrijkste natuurgebieden van Nederland. Het zand van de Vliehors herbergt 's zomers grote aantallen broedvogels en ook de duinpartijen bevatten broedkolonies van zeevogels.


De Vliehors expres rijdt met twee voertuigen, een 6-wielig en een 8-wielig aangedreven vrachtwagen. Tijdens de rit wordt een poging gedaan om zeehonden te spotten en dat lukt meestal erg goed. Naast de zeehonden wordt er ook een bezoek gebracht aan het drenkelingenhuisje. Dit drenkelingenhuisje is ondertussen niet meer als zodanig in gebruik maar dient tegenwoordig als jutmuseum en trouwlocatie. De chauffeur geeft hier een rondleiding en uiteraard moet hier en daar een kleine korrel zout worden toegevoegd aan de spectaculaire en met humor doorspekte verhalen.






Het Drenkelingenhuisje wordt omgeven door een zogenaamde jutschutting die is opgebouwd uit aangespoeld juthout en versierd met diverse objecten die het strand drijvend wisten te bereiken. Computers, reddingsboeien en andere zaken vormen het decor. In het drenkelingenhuisje zelf kan men potten met op sterk water gezette dieren aantreffen maar ook hele andere zaken zoals de sigaretten die in de jaren negentig van de vorige eeuw zijn aangespoeld.


Tijdens de rit wordt men ook nog vermaakt met accordeonmuziek. Wouter weet als geen ander de stemming erin te krijgen en uit volle borst wordt het repertoire meegezongen. Afhankelijk van de doelgroep wordt er gevarieerd van kinderliedjes tot de echte Hollandse meezinghits. Na twee uur komt iedereen vol verhalen terug in de bewoonde wereld, vol verbazing over het landschap, de uitgestrektheid, de ontmoetingen met de dieren en vooral over de "gruwelijke" verhalen van de jutters. Ter bewijs kan men nog de gratis verstrekte aanzichtkaart naar huis sturen om de thuisblijvers op de hoogte te stellen van deze bijzondere gebeurtenis.


Voor info en boekingen: www.vliehorsexpres.nl

Honden mogen natuurlijk gratis mee en de auto's zijn ook af te huren voor groepen. De Vliehors expres rijdt het hele jaar door (dus ook in de wintermaanden) en vertrekt met uitzondering van het hoogseizoen vanaf het Badhuys bij het Strandhotel Seeduyn. In het hoogseizoen vertrekt men vanaf Het Posthuys. Verder onderhoudt de Vliehors expres samen met Rederij De Vriendschap ook een veerdienst met Texel.

Ik woon zelf al een aantal jaren op Vlieland maar als ik een advies mag geven aan gasten die al jaren op Vlieland komen of aan eilanders die zijn verhuisd dan is het wel een bezoek aan het podium Vlieland als Jan Houter zijn verhaal "Vlieland toen" vertelt. Een pakkend verhaal, doorspekt met anekdotes en heel veel beeldmateriaal van Vlieland in vervlogen jaren. Jan vertelt heel aanstekelijk en enthousiast over het Vlieland van zijn jeugd, hoe het nu is en hoe het was voor Jan zijn tijd. Foto's van het oude Strandhotel van Beekman, Wietze de Boer en een miniscule werkhaven lichten het hele verhaal toe. Jan vertelt regelmatig op dinsdagavond zijn verhaal en trekt daarmee volle zalen.


Jan Houter alias Jan van Vlieland spreekt met liefde over zijn eiland. Als zoon van een ondernemer die zich ooit op Vlieland vestigde is hij uitgegroeid tot een icoon van het eiland. Alle badgasten kennen Jan en vele kent hij. Een hobby van Jan is het behouden en bewaren van de geschreven geschiedenis van Vlieland en waarschijnlijk put hij uit zijn eigen (vermoedelijk het grootste prive-archief van Vlieland ooit) verzameling voor de samenstelling van het verhaal.

Vanaf het Pinksterweekend zal in de Noordwester een bijzondere expositie te bezichtigen zijn over de oorlog op Vlieland. Afgezien van heel veel informatie over de wapens, bunkers en geschiedenis van de Duitse bezetting op ons eiland wordt ook aandacht besteed aan het feit dat Vlieland het laatste bevrijde deel van Nederland was. Pas op 31 mei 1945 werd het commando door de Duitsers overgedragen aan de geallieerden en op 4 juni werden de bezetters gerepatrieerd.


Behalve over de beperkingen als gevolg van de bezetting gaat de expositie ook over de menselijke kant van het verhaal. Gedetailleerde foto's van gesneuvelden, persoonlijke bezittingen van op Vlieland gestationeerde Duitsers en vooral veel met informatie omgeven foto-panelen.



Voor wie na de expositie nog verder is geinteresseerd in het oorlogsverleden van Vlieland is het misschien wel even de moeite waard om de vlakbij op het kerkhof gesitueerde oorlogsgraven van het Gemenebest te bekijken. Tussen de geallieerden liggen ook de Duitse gesneuvelden.